سه شنبه 14 بهمن 1404
Tuesday, 03 February 2026
شیجینپینگ، رئیسجمهور چین، در اظهاراتی صریح که نشاندهنده جاهطلبیهای پکن برای تغییر موازنه در نظام مالی بینالمللی است، خواستار تبدیل شدن «رنمینبی» (یوآن) به یک ارز ذخیره جهانی شد.
به گزارش تسنیم به نقل از فایننشال تایمز، رئیسجمهور چین در مقالهای که در نشریه «Qiushi» (نشریه ایدئولوژیک حزب حاکم کمونیست) منتشر شده، تأکید کرد که این کشور نیازمند ساخت یک «ارز قدرتمند» است؛ ارزی که بتواند در تجارت بینالملل، سرمایهگذاریها و بازارهای ارز خارجی نقش محوری ایفا کرده و جایگاه ارز ذخیره را از آن خود کند.
نقشه راه پکن برای اقتدار مالی اگرچه رهبری چین سالهاست که به دنبال بینالمللی کردن یوآن است، اما اظهارات اخیر شیجینپینگ دقیقترین تعریف وی از یک «ارز قدرتمند» و زیرساختهای مالی مورد نیاز برای حمایت از آن محسوب میشود. طبق دیدگاه رئیسجمهور چین، این اهداف مستلزم تحقق موارد زیر است.
1. تبدیل یوان به ارزی جهانی: شیجینپینگ تأکید کرده است که چین باید «ارزی قدرتمند» بسازد که در تجارت، سرمایهگذاری و بازارهای ارز بینالملل بهصورت گسترده استفاده شود و بهعنوان ارز ذخیره جهانی شناخته شود؛ هدفی که پکن برای دههها پیگیری کرده است اما اکنون با وضوح بیشتری مطرح شده است. چنین تحولاتی رنمینبی (یوان) را از نقش محدود خود در ذخایر جهانی که بهطور سنتی در ردههای پایینتر قرار داشته، بهسوی نقشی فعالتر در معماری پولی بینالمللی سوق میدهد.
2. نیاز به زیرساختهای مالی قویتر: رهبر چین در بیانیه خود به سه نیاز اصلی برای دستیابی به این هدف اشاره کرده است: تقویت بانک مرکزی برای مدیریت مؤثر سیاستهای پولی؛
و توسعه نهادهای مالی رقابتی جهانی؛ ایجاد مراکز مالی بینالمللی در شهرهای کلیدی مانند شانگهای و شنژن که بتوانند سرمایه جهانی را جذب و در تعیین قیمت جهانی نقشآفرینی کنند.
زمانبندی هوشمندانه پکن در بحبوحه تضعیف دلار انتشار این دیدگاهها که در اصل بخشی از سخنرانی سال 2024 وی بوده و اکنون علنی شده است، با دوره عدم قطعیت در بازارهای جهانی همزمان شده است. تضعیف دلار آمریکا که دونالد ترامپ اخیراً آن را تحولی «عالی» توصیف کرده بود، در کنار تغییرات در رهبری فدرال رزرو و تنشهای ژئوپولیتیک، بسیاری از بانکهای مرکزی جهان را واداشته تا در مورد میزان وابستگی خود به داراییهای دلاری تجدیدنظر کنند.
«کلوین لام»، اقتصاددان ارشد موسسه پانتیون، در این باره میگوید: «چین تغییر در نظم جهانی را بیش از هر زمان دیگری واقعی حس میکند. تأکید شی بر تقویت یوآن، بازتابدهنده شکافهای اخیر در نظم بینالمللی است.»
یوآن؛ وزنه تعادل در برابر اهرم فشار آمریکا بر اساس دادههای صندوق بینالمللی پول (IMF)، تا سه ماهه سوم سال 2025، سهم دلار در ذخایر جهانی به حدود 57 درصد کاهش یافته است (در مقایسه با 71 درصد در سال 2000). در حالی که یوآن چین در حال حاضر جایگاه ششم را با سهمی معادل 1.93 درصد در اختیار دارد، اما از زمان آغاز جنگ اوکراین در سال 2022، به دومین ارز بزرگ در تأمین مالی تجارت جهانی تبدیل شده است.
تحلیلگران معتقدند هدف پکن لزوماً جایگزینی یکشبه دلار نیست، بلکه ایجاد یک «وزنه تعادل استراتژیک» است که بتواند اهرمهای فشار و نفوذ ایالات متحده را در یک نظام مالی چندقطبی محدود کند.
