به گزارش خبرآنلاین، فرمان را میچرخاند و ماشینش را کنار ردیف خودروهای پارکشده متوقف میکند؛ نه در جای قانونی، بلکه درست وسط خیابان. راننده پشت سر بلافاصله بوق میزند و در همین هنگام یک موتورسوار با عجله از شکاف باریک میان دو ماشین رد میشود و عابری که قصد عبور دارد، با تردید قدم برمیدارد؛ همه چیز در چند ثانیه اتفاق میافتد و صدای بوق ممتد به مشاجرهای لفظی میان رانندگان تبدیل میشود.
رانندهای که پشت سر ماشین متوقف شده گیر افتاده، شیشه را پایین میکشد و با صدای بلند اعتراض میکند. راننده متخلف، بیاعتنا، دستی تکان میدهد و میگوید «دو دقیقه بیشتر طول نمیکشد!» اما همان دو دقیقه کافی است تا صفی از خودروها پشت سرشان شکل بگیرد. موتورسوار که مجبور شده مسیرش را تغییر دهد، با عصبانیت فریاد میزند و عابر هم با نگرانی خودش را به عقب میکشد.
این تصویر، تنها یک لحظهی گذرا نیست؛ روایت هر روزه خیابانهای محدوده مرکزی شهر شیراز است. روایتی که با بیحوصلگی رانندگان، کمبود زیرساختهای شهری و بیتوجهی به حقوق دیگران آغاز میشود و هر غروب با بوقهای ممتد و چهره آشفته شهر ادامه پیدا میکند.
ایجاد پارکینگ در مرکز شهر؛ آری یا نه؟
برخی معتقدند مهمترین علت ایجاد ترافیک و معضل پارک دوبل در خیابانهای مرکزی شهر شیراز کمبود پارکینگ در این منطقه است اما مدیرکل مهندسی و ایمنی ترافیک شهرداری شیراز معتقد است ایجاد پارکینگ در مرکز شهر نه تنها کمکی به کاهش ترافیک نمیکند بلکه خود به عاملی برای افزایش رفتوآمد و ازدحام در این محدوده تبدیل میشود.
جواد کارگر دولتآبادی در این باره گفت: لزوم ایجاد پارکینگ در مرکز شهر طبق مطالعات بالادستی و مطالعات جامع حمل و نقل که چراغ راه شهرداری است مورد بررسی قرار میگیرد و در تمام دنیا ایجاد پارکینگ در مرکز شهر به معنای ایجاد رفت و آمد هر چه بیشتر مردم در این مناطق، گرههای ترافیکی و قفل شدن معابر است؛ لذا مدیران شهری در اکثر شهرهای دنیا برای حل معضلات ترافیکی در مرکز شهر به سمت محدودیتها و ممنوعیتهایی مانند اجرای طرح زوج و فرد و اعمال عوارض بر خیابانها روی آوردهاند و معتقدند این رویکرد موجبات کنترل ترافیک در مرکز شهر را فراهم میکند.
تعریض خیابانها یا مدیریت ترافیک؟
آن طور که دولتآبادی میگوید تعریض خیابانها و ایجاد پارکینگ نه تنها کمکی به حل مشکل ترافیک در مرکز شهر نمیکند بلکه در چند سال آینده به مشکلات موجود دامن میزند.
او بر این باور است که در مرکز شهر ترافیک باید کنترل شده باشد و ورود خودروهای تکسرنشین در این مناطق نیز به حداقل برسد.
مدیرکل مهندسی و ایمنی ترافیک شهرداری شیراز به ارائه راهکار برای حل این مشکل پرداخت و گفت: شهرداری شیراز امروز به دنبال اجرای «محدوده کم آلاینده» در معابر مرکزی شهر است. اجرای طرح زوج و فرد نیز در دستور کار قرار دارد. بنابراین برای کنترل ترافیک در مرکز شهر باید ممنوعیت و محدودیت ایجاد شود نه ایجاد پارکینگ یا تعریض خیابان؛ این سیاستی است که امروز کل دنیا آن را قبول کردهاند.
دولتآبادی اضافه کرد: پارکینگ باید در حاشیه مراکز شهرها ایجاد شود؛ مراکز شهر باید محل تردد وسایل نقلیه عمومی باشد که خوشبختانه هم پایانههای اتوبوس شهری و هم ایستگاه مترو در این منطقه از شهر شیراز مستقر و برای عموم مردم در دسترس هستند.
۱۰ سال ناکامی طرح زوج و فرد
او درباره اجرای طرح زوج و فرد در کلانشهر شیراز گفت: حدود ۱۰ سال است که اجرای طرح زوج و فرد در دستورکار قرار دارد اما این طرح به دلیل عدم همکاری ارگانها و فراهم نشدن زیرساختها با شکست مواجه شده است.
به گفته مدیرکل مهندسی و ایمنی ترافیک شهرداری شیراز ارگانهای دولتی مانند بانکها و ادارتی که در مرکز شهر واقع شدهاند نیز جاذب ترافیک هستند و برای حل معضل ترافیکی انتقال این ادارات به خارج از محدوده مرکز شهر ضرورت دارد.
او با تأکید بر اینکه افزایش پارکینگ در مرکز شهر باعث ازدحام و شلوغی میشود و مشکل را دو چندان میکند، افزود: با این حال در محدوده مرکز شهر پارکینگ نشاط و خلدبرین در حال بهرهبرداری است و پارکینگ غدیر و فرهمندفر نیز در حال ساخت هستند؛ به طور کلی شهرداری سه پارکینگ در حال ساخت در محدوده مرکز شهر در دست ساخت دارد.
پارکینگها خالی، پارک در توقف ممنوع
دولتآبادی درباره عدم استفاده از پارکینگهای موجود در محدوده مرکزی شهر گفت: در سالهای اخیر پارکینگهایی در مرکز شهر راهاندازی و فعال شدند اما اگر در طول روز از این پارکینگها بازدید کنید متوجه خواهید شد در مواقع افزایش ترافیک تمام معابر پیرامون این پارکینگها شلوغ است و حتی بعضی مردم خودروهای خود را در محل توقف ممنوع یا به صورت دوبل پارک کردهاند؛ این در حالیست که این پارکینگها در همان زمان فضای خالی بسیاری دارند و ظرفیت آنها تکمیل نشده است.
مدیرکل مهندسی و ایمنی ترافیک شهرداری شیراز معتقد است هزینه پارکینگ در مقایسه با سایر هزینههای زندگی مردم هزینه بسیار ناچیزی است و استفاده از پارکینگ موجبات امنیت خودرو، احترام به حقوق شهروندی، بازگشایی شبکه معابر، کاهش آلایندگی هوا و نظم در شهر را فراهم میکند.
ضرورت رواج فرهنگ شهرنشینی و احترام به حقوق شهروندی
او میگوید فرهنگ شهرنشینی و احترام به حقوق شهروندی باید در جامعه رواج یابد و باید قبول کنیم شیراز به عنوان یک کلانشهر ضوابط و قوانینی دارد که باید به آن احترام گذاشت.
دولتآبادی که حل این مشکلات را در گرو حمایت و همراهی مردم و سایر ارگانها مانند علوم پزشکی و پلیس میداند، ادامه داد: امروز در مرکز کلانشهر شیراز ادارات و مراکز درمانی بسیاری مستقر هستند؛ در واقع شیراز امروز یک هاب بزرگ پزشکی است و به عنوان قطب پزشکی کشور و حتی قطب پزشکی کشورهای حاشیه خلیج فارس به شمار میرود که بیشتر این خدمات پزشکی هم در مرکز شهر ارائه میشود؛ لذا برای به حداقل رسیدن تعداد مراکز درمانی در مرکز شهر میبایست قانونی تصویب و اجرا شود که طبق آن مجوزی برای ایجاد مطب پزشکان در این منطقه صادر نشود.
مدیرکل مهندسی و ایمنی ترافیک شهرداری شیراز یادآور شد: بارها رایزنی و نامهنگاری برای اجرایی شدن این رویکرد صورت گرفته اما نتیجهای از آن حاصل نشده و این خلأ قانونی موجب شده که جمعیت پزشکان در معابر و شبکه فرعی خیابانهای مرکزی شهر مانند قارچ رشد کند و باعث افزایش ترافیک در این منطقه شود.
او باز هم تاکید کرد که بیشتر ترافیک در محدوده مرکز شهر شیراز ترافیک پزشکی است و این ترافیک در مواقع باز بودن مطب پزشکان به طور قابلتوجهی افزایش مییابد و خیابانهای اطراف مراکز درمانی را با حجم بالای خودروهای مراجعهکنندگان، بیماران و آمبولانسها مواجه میکند.
دولتآبادی افزود: این وضعیت معمولاً در ساعات کاری مطبها، بهویژه صبحها و عصرها، شدت بیشتری پیدا میکند و باعث کندی حرکت وسایل نقلیه و ازدحام در پارکینگها و مسیرهای دسترسی میشود.
۶۰ درصد ترافیک ناشی از پارک دوبل و عدم رعایت قوانین
مدیرکل مهندسی و ایمنی ترافیک شهرداری شیراز گفت: بر اساس گزارشهای اخیر امروز ۶۰ درصد ترافیک سطح شهر ناشی از پارک دوبل و عدم احترام به قوانین راهنمایی و رانندگی است؛ این در حالیست که اگر مشکلات ترافیک شیراز قانونمند و اصولی پیگیری شود به حل دغدغههای کنونی کمک بسیاری میکند؛ استفاده از پارکینگها، عدم استفاده از خودروی شخصی در مرکز شهر و استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی راهکارهای مهمی برای کاهش و روانسازی ترافیک در مرکز شهر هستند.
دولتآبادی بر این باور است که ترافیک مرکز شهر شیراز هنوز افسار گسیخته نشده و این ترافیک بیشتر به دلیل رعایت نکردن قوانین راهنمایی و رانندگی، عدم احترام به قوانین شهروندی و عدم پذیرش شیراز بهعنوان کلانشهر است.
همانگونه که مدیرکل ایمنی ترافیک شهرداری شیراز گفت یکی از ارگانهای مهم و تأثیرگذار در حل این مشکل پلیس راهور است؛ بدون شک همکاری پلیس راهور با شهرداری میتواند نقش تعیینکنندهای در کاهش پارک دوبل و مدیریت ترافیک داشته باشد چرا که اعمال قانون و برخورد با تخلفات رانندگی بدون حضور و حمایت پلیس امکانپذیر نیست.
راهکار پلیس راهور چیست؟
پلیس راهور با اجرای دقیق قوانین، نظارت بر توقفهای غیرمجاز و برخورد با رانندگانی که خودروهای خود را به صورت دوبل پارک میکنند، میتواند به بازگشایی معابر و روانسازی ترافیک کمک کند. این همکاری باید در کنار فرهنگسازی عمومی و ایجاد زیرساختهای مناسب شهری پیش برود تا نتیجه مطلوب حاصل شود.
رییس پلیس راهور کلانشهر شیراز در این باره گفت: محدوده مرکزی شهر شیراز با توجه به حضور قابل توجه اصناف و مراکز درمانی مستقر در این منطقه که اکثر آنها از داشتن پارکینگ و زیرساختهای پارکینگی مورد نیاز محروم هستند با معضل بسیاری در تردد خودرو و حجم بالای ترافیک رو بهروست.
سرهنگ داریوش اکبری افزود: معمولاً مردم برای انجام امور شخصی و رفتوآمدهای خود به مراکز درمانی مرکز شهر سعی میکنند کوتاهترین مسیر را انتخاب و خودروهایشان را در نزدیکی محل رفتوآمد خود پارک کنند و همین کار موجب ایجاد ترافیک در این منطقه میشود.
او در خصوص رسیدگی به تخلفات در مرکز شهر گفت: در حال حاضر دوربینهای هوشمند در معابر نصب شده و فعال هستند؛ این دوربینها تردد خودروها در مرکز شهر را رصد میکنند و اعمال قانون به صورت آنلاین انجام میشود. همچنین نیروهای پلیس هم در این اماکن مستقر هستند و به حل مشکلاتی که باعث گرههای ترافیکی و انسداد مسیر میشود کمک میکنند.
انتقال روزانه ۷۰ خودرو متخلف به پارکینگ
طبق گفته سرهنگ اکبری روزانه حدود ۶۰ تا ۷۰ خودرو متخلف به پارکینگ انتقال داده میشود.
رییس پلیس راهور کلانشهر شیراز در خصوص آخرین آمار از تخلفات پارک دوبل نیز گفت: اعمال قانون تخلفات دوبله و ساکن در شهر شیراز حدود ۳۵۰ هزار مورد بوده است.
اکبری به بیان راهکار برای حل مشکلات ترافیکی در مرکز شهر پرداخت و افزود: انتقال اصناف، ادارات، مراکز درمانی و مطبهای پزشکان به خارج از محدوده مرکزی شهر به حل این مشکل کمک میکند؛ همچنین ادارات باید شرایطی فراهم کنند تا کارمندان آنها با سرویس به محل کار رفتوآمد کنند و از خودروی شخصی برای تردد به محل کار استفاده نکنند.
پرهیز از تردد بدون هدف
رییس پلیس راهور کلانشهر شیراز اضافه کرد: با توجه به وضعیت ترافیکی محدوده مرکزی شهر و ضرورت حضور برخی از شهروندان برای انجام امور شخصی و حیاتی مانند تردد در مراکز درمانی، سایر شهروندان که اجبار به تردد در این مسیرها ندارند نباید با خودروی شخصی در این مناطق رفتوآمد کنند؛ آنها میتوانند از مسیرهای جایگزین استفاده کنند. همچنین شهروندان نباید سر پیچها، ورودی کوچهها و خیابانها اقدام به پارک خودرو کنند؛ رانندگان باید از پارک دوبل و سرعت بالا در رانندگی پرهیز کنند.
او که معتقد است افزایش ترافیک در خیابانهای مرکزی کلانشهر شیراز موجبات اجرای طرح زوج و فرد را در آیندهای نزدیک فراهم میکند، گفت: در حال حاضر ۶۱ دوربین در مرکز شهر برای شناسایی خودروهای فرسوده و خودروهایی که آلودگی صوتی دارند نصب شده که در آینده از ظرفیت این دوربینها برای اجرای طرح زوج و فرد نیز بهره گرفته خواهد شد.
لزوم افزایش جریمهها برای بازدارندگی بیشتر
رییس پلیس راهور کلانشهر شیراز بر لزوم افزایش نرخ جریمههای رانندگی تأکید کرد و گفت: ما هیچوقت تمایلی به جریمه کردن شهروندان نداریم اما معتقد هستیم باید از افزایش تخلفات رانندگی جلوگیری شود؛ لذا نیاز است مبالغ جریمههای اعمال قانون، افزایش یابد چراکه اجرای این رویکرد باعث بازدارندگی بیشتر و کاهش تخلف خواهد شد.
او ادامه داد: در حال حاضر هزینههای تخلف بسیار پایین است؛ این در حالیست که اگر سرپیچی از قوانین و تخلف برای رانندگان هزینهبر شود کمتر شاهد تخلفات رانندگی خواهیم بود. بنابراین افزایش هزینه تخلف راهکار خوبی برای حل مشکلات ترافیکی در شهر شیراز به شمار میرود.
حرکت از مدیریت سنتی به سمت هوشمندسازی
سرهنگ اکبری افزود: در شرایط کنونی نباید تخلفات تنها با حضور مستقیم نیروهای پلیس و به صورت سنتی مدیریت شود؛ در واقع نیروهای پلیس نباید به صورت فیزیکی با رانندگان متخلف روبهرو شوند بلکه این مدیریت و نظارت بایستی به صورت هوشمند انجام شود؛ باید به سمت هوشمندسازی حرکت کرد.
رییس پلیس راهور کلانشهر شیراز یادآور شد: دوربینها اعمال قانون را انجام میدهند اما این اقدامات به دلیل پایین بودن مبلغ جریمه و هزینه تخلف، بازدارندگی ندارد.
او از شهروندان خواست تا با رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی به کاهش تصادفات، ترافیک و ارتقای ایمنی در سطح شهر کمک کنند چراکه همکاری مردم با پلیس و استفاده از فناوریهای نوین میتواند نقش مهمی در کاهش تخلفات داشته باشد.
رییس پلیس راهور شیراز معتقد است افزایش فرهنگ ترافیکی و آموزش عمومی در کنار بازنگری در میزان جرایم میتواند بازدارندگی بیشتری ایجاد و از بروز حوادث ناگوار جلوگیری کند.
راهکارهایی برای کاهش نیاز به حضور خودرو در مرکز شهر
ترافیک و پارک دوبل در مرکز شیراز بیش از هر چیز ناشی از تمرکز خدمات و ضعف در مدیریت تقاضای سفرهای درون شهری است؛ لذا راهکارها باید بر کاهش نیاز به حضور خودرو در مرکز شهر تمرکز کنند؛ در واقع باید انسانمحوری، توسعه پیادهراهها و مسیرهای دوچرخه، ایجاد سامانههای رزرو آنلاین برای پارکینگها، تغییر ساعاتکاری ادارات و مراکز درمانی برای توزیع بار ترافیک و ارائه خدمات غیرحضوری یا دیجیتال به شهروندان در دستورکار قرار گیرد؛ این سیاستها با فرهنگسازی و استفاده گستردهتر از حملونقل عمومی میتواند به شکل پایدار معضل پارک دوبل و ازدحام خیابانهای شیراز را کاهش دهد.
همچنین ضرورت دارد پلیس راهور، شهرداری و سایر ارگانهای مرتبط مانند علوم پزشکی همزمان وارد عمل شوند تا بخش زیادی از مشکلات ناشی از پارک دوبل و ازدحام خیابانهای مرکزی شیراز حل شود.
