خبرگزاری مهر، گروه بینالملل محدثه پاکروان: در پی تازهترین اظهارات دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا مبنی بر اینکه آمریکا آماده «نجات» معترضان ایرانی است، ادبیات مداخلهجویانه آشنای واشنگتن علیه ایران بار دیگر به کانون توجهات بینالمللی بازگشته است. این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که تحریمهای آمریکا بهطور گسترده بهعنوان یکی از عوامل اصلی فشار اقتصادی بر زندگی روزمره مردم ایران شناخته میشود و تناقضی آشکار میان ادعای حمایت از مردم ایران و تداوم اجرای سیاستهایی که مستقیماً معیشت آنان را تضعیف میکند، آشکار میسازد.
در همین راستا، خبرگزاری مهر گفتگویی با جاوید رعنا، تحلیلگر پاکستانی، انجام داده است. این مصاحبه فراتر از تهدیدهای جنجالی و تیترساز، به بررسی محتوای واقعی هشدارها و وعدههای ترامپ میپردازد و این پرسش را مطرح میکند که آیا این لفاظیها بازتابدهنده نگرانی واقعی درباره «حقوق بشر» است یا صرفاً ادامه راهبردهای مبتنی بر فشار به شمار میرود که سالهاست سیاست آمریکا در قبال ایران را شکل داده است. همچنین در این گفتوگو، اعتبار و پیامدهای تهدیدهای مجدد علیه برنامههای هستهای و موشکی ایران مورد ارزیابی قرار گرفته است.
دونالد ترامپ امروز مدعی شده است که کشورش آماده نجات معترضان ایرانی است. با توجه به اینکه تحریمهای آمریکا بهطور گسترده بهعنوان عامل اصلی فشارهای اقتصادی و معیشتی بر شهروندان عادی ایران شناخته میشود، چرا دونالد ترامپ در حالی که ادعای حمایت از معترضان ایرانی را دارد، هیچ تمایلی به کاهش تحریمهایی که مستقیماً مردم عادی را هدف قرار میدهد نشان نمیدهد و در عوض تهدید و حمله نظامی را بهعنوان ابزارهای اصلی خود در اولویت قرار میدهد؟
به نظر من اینکه دونالد ترامپ میگوید مایل است نوعی حمایت از معترضان ایرانی ارائه دهد، اصلاً منطقی نیست. آمریکا و غرب همواره هر زمان که مشکلات داخلی در ایران وجود داشته، تلاش کردهاند از این وضعیت سوءاستفاده کنند. اما با توجه به سابقه موجود، فکر نمیکنم هیچ جنبش اعتراضی در داخل ایران بتواند به یک قیام بزرگتر علیه دولت ایران تبدیل شود.
این اتفاق بهشدت بعید است. در گذشته نیز وضعیتهای مشابهی وجود داشت و غرب تلاش کرد از این معترضان حمایت کند، اما بهشدت شکست خورد. من هیچ تفاوتی را در آینده پیشبینی نمیکنم، حتی اگر دونالد ترامپ بخواهد چنین حمایتی ارائه دهد. به یاد داشته باشید که دونالد ترامپ و دیگر رهبران غربی در طول زمان، بهطور نظامند نوعی ریاکاری نهادینهشده را ایجاد کردهاند.
اگر مشکلی اقتصادی وجود دارد، مهمترین دلیل اصلی آن تحریمهای آمریکاییها و تحریمهای سایر کشورهای غربی است. بنابراین اگر واقعاً دلسوز ایرانیان هستند، چرا آن تحریمها را لغو نمیکنند؟ مشکل آمریکا و غرب این است که نتوانستهاند درک کنند ایرانیان حاضر نیستند منافع ژئواستراتژیک اساسی خود را به خطر بیندازند یا از آن عقبنشینی کنند. ایران در این مسیر کوتاه نیامده و از فلسطینیها حمایت کرده است. فکر میکنم این همان بهایی است که آنها پرداخت کردهاند. ترامپ به هیچ شکلی قادر نخواهد بود کاری انجام دهد. تهدیدهای او علیه ایران نباید خیلی جدی گرفته شود.
تا چه اندازه باید اظهارات اخیر ترامپ درباره تهدید به مداخله در جریان اعتراضات ایران را نشانه نگرانی واقعی نسبت به حقوق بشر دانست و نه ادامه تاکتیکهای فشار با هدف بیثباتسازی؟
دونالد ترامپ فردی است که در داخل آمریکا، چندان جدی گرفته نمیشود. او بهعنوان عروسک اسرائیل و لابی صهیونیستی تلقی میشود. در عین حال، خودش نیز میداند که این لابی برای او مشکلات زیادی ایجاد کرده است. بنابراین برای راضی کردن و آرام کردن این لابی صهیونیستی، چنین لفاظیهای سیاسیای را مطرح میکند که نباید جدی گرفته شوند. من فکر نمیکنم دونالد ترامپ قرار باشد هیچ کمکی به معترضان ایرانی ارائه دهد. اینها صرفاً اظهاراتی هستند و بس.
ترامپ در نشست خبری خود با نخستوزیر رژیم صهیونیستی در اواخر دسامبر، همچنین تهدید کرد که برنامه موشکی و هستهای ایران را هدف قرار خواهد داد. آیا دونالد ترامپ از طریق سیاست «فشار حداکثری» و تهدیدهای نظامی گذشته خود علیه ایران، به دستاورد راهبردی مشخص و قابل راستیآزماییای رسیده است که بتواند هشدارهای جدید او درباره حمله مجدد به ایران را توجیه کند؟
تهدیدهای دونالد ترامپ برای هدف قرار دادن برنامه هستهای یا برنامه موشکی ایران، لفاظی توخالی است. اینها تهدیدهای توخالی هستند. در اصل، پشت پرده او از نتانیاهو خسته شده است، اما با توجه به این واقعیت که لابی صهیونیستی بسیار قدرتمند است، نمیخواهد آنها را ناراضی کند. به همین دلیل او مجبور است اظهارات بیمعنای زیادی مطرح کند. آخرین تهدید علیه ایران نیز بخشی از همان نمایش سیاسی بیمعناست که او همواره به راه میاندازد.
فکر میکنم سیاست فشار حداکثری که آمریکا و رژیم آپارتاید اسرائیل سال گذشته تلاش کردند از طریق جنگ اعمال کنند، بهشدت شکست خورد. به اعتقاد من ایران یک نکته را ثابت کرد: اینکه توانایی و ظرفیت لازم را دارد، بهویژه در زمینه فناوری موشکی و برنامه موشکی خود. ایران نشان داد که میتواند اسرائیل را بهطور بسیار مؤثری شکست دهد. این حملات موشکی ایران در جریان جنگ گذشته بود که دونالد ترامپ و نتانیاهو را وادار کرد به نوعی توافق آتشبس تن دهند.
ارزیابی شما از احتمال آغاز مجدد جنگ میان ایران، رژیم اسرائیل و ایالات متحده چیست؟
برداشت من این است که دونالد ترامپ به هیچ شکل و در هیچ زمانی در آینده به ایران حمله نخواهد کرد. من فکر میکنم ایران از نظر برنامه موشکی و توان نظامی، بسیار منسجمتر شده است. این کشور خود را بیش از پیش سازماندهی کرده است. این موضوع را اسرائیل بهخوبی میداند و بسیار بعید است که اسرائیل بار دیگر دست به چنین ماجراجوییای بزند. آمریکاییها نیز بعید است از اسرائیل حمایت کنند؛ بنابراین فکر نمیکنم این موضوع فراتر از همین لفاظیهای سیاسی برود.
