هشمهری آنلاین_فاطمه عسگرینیا: موضوعی که البته پیش از این نیز بارها و بارها از سوی کارشناسان حوزه جمعیت و دغدغهمندان این حوزه مطرح شده بود اما طرح موضوع از زبان وزیر کشور کمی حساسیتها را بیشتر کرد. رسول صادقی، استاد جمعیتشناسی دانشگاه تهران و رئیس مؤسسه تحقیقات جمعیت کشور در گفتوگو با روزنامه همشهری درباره این زنگ خطر و ضرورت اقداماتی که باید در حوزه جمعیت کشور انجام شود، در حالی صحبت کرده که معتقد است، تخصیص کمتر از نیم درصد بودجه به این مبحث حیاتی جای انتقاد و تأسف دارد.
چشماندازها حقیقت دارد
صحبتهای وزیر کشور درباره تهدید جمعیتی ایران در سال ۱۴۸۰ به زیر ۴۰ میلیون نفر حقیقت دارد اما باید بدانیم زمانی این تهدید ما را نگران میکند که وضعیت باروری کشور با روند فعلی ادامه یابد و چارهای برای آن نیندیشیم. در حقیقت زمانی که نرخ باروری ما زیر یک و نیم درصد است ۶۵ سال طول میکشد تا تعداد جمعیت کشور به نیم رقم امروز کاهش یابد. هرچند بر این باوریم که امکان برآورد تعداد جمعیت برای ۵۰ تا ۱۰۰ سال آینده بهطور صددرصد امکانپذیر نیست اما اگر برای بهبود وضعیت فعلی کاری نکنیم تحقق این امر دور از انتظار نیست.
باروری کشور زیر سطح جایگزینی
مشکل بزرگ امروز ما که باید از آن بهعنوان یک چالش مهم و حیاتی یاد کنیم، توقف و پایداری نرخ باروری زیر سطح جایگزینی است؛ چون این شرایط امکان جایگزینی و جانشینی جمعیت را نمیدهد. چالش دیگر، سالخوردگی جمعیت است که از سال ۱۴۲۰ وارد فاز جدیدی میشود و سهم جمعیت سالمندان در کشور بیشتر و بیشتر خواهد شد؛ موضوعی که مطمئناً هم صندوقهای بازنشستگی از آن متأثر خواهند شد و هم چالشهای اقتصادی و اجتماعی جدیدی شکل خواهد گرفت. چالش دیگر ما برمیگردد به موضوع مهاجرت؛ متأسفانه ما امروز در هر دو بُعد مهاجرت درگیر هستیم؛ چه مهاجرت داخلی که عمدتاً به سمت کلانشهرها و تهران در حال اتفاق است و چه در بخش مهاجرت جوانها از کشور.
وضعیت کدام استانها بهتر است؟
در حال حاضر کمترین سطح باروری مربوط به استانهای گیلان، مازندران، سمنان، تهران و البرز است و در این میان گیلان با توجه به اینکه تعداد تولدها از مرگهای ثبت شده کمتر است در وضعیت بحرانیتری قرار دارد. در مقابل استانهای خراسان جنوبی و سیستان و بلوچستان به لحاظ باروری در سطح جایگزینی هستند و وضعیت بهتری در کشور دارند؛ البته در کنار این ۲ استان استانهای یزد، هرمزگان و خوزستان هم حول و حوش سطح جایگزینی قرار دارند.
